Odszkodowanie za bezumowne korzystanie z nieruchomości – jak je uzyskać?
Odszkodowanie za bezumowne korzystanie z nieruchomości przysługuje właścicielowi nieruchomości, która:
- jest obciążona służebnością przesyłu (znajdują się na niej instalacje takie jak transformatory, słupy energetyczne, linie napowietrzne, wodociągi czy gazociągi),
- jest wykorzystywana przez operatora przesyłowego bez podpisania stosownej umowy z właścicielem.
Roszczenie to jest ściśle powiązane z instytucją służebności przesyłu. Właściciel gruntu powinien w pierwszej kolejności doprowadzić do ustanowienia odpłatnej służebności. Po notarialnym potwierdzeniu umowy o służebność przesyłu, otwiera się droga do wystąpienia z wnioskiem o odszkodowanie za korzystanie z gruntu bez tytułu prawnego.
Podstawy prawne roszczenia
Podstawą prawną żądania odszkodowania są przede wszystkim art. 224 § 2 oraz art. 225 Kodeksu cywilnego (k.c.). Przepisy te regulują odpowiedzialność tzw. samoistnego posiadacza za korzystanie z cudzej rzeczy.
Kluczowe jest ustalenie, czy operator działał w złej wierze. Trudno przyjąć, że firma przesyłowa, stawiając instalację na cudzym gruncie bez umowy, nie miała świadomości braku tytułu prawnego. W takiej sytuacji operator traktowany jest jako posiadacz w złej wierze, co daje właścicielowi pełne prawo do żądania rekompensaty.
Okres czasu, za jaki przysługuje odszkodowanie
Obecnie odszkodowanie za bezumowne korzystanie z nieruchomości przysługuje za okres ostatnich 6 lat.
Wysokość odszkodowania – od czego zależy?
Każda sprawa wymaga indywidualnej wyceny. Na ostateczną kwotę wpływają czynniki bezpośrednio związane z nieruchomością oraz infrastrukturą:
- Lokalizacja nieruchomości,
- Przeznaczenie gruntu (np. działka budowlana vs rolna),
- Rynkowe ceny najmu podobnych nieruchomości,
- Wielkość pasa służebności (część działki wyłączona z użytkowania).
