Roszczenia odszkodowawcze w postępowaniu karnym uregulowane zostały w ramach ustawy Kodeks postępowania karnego.
Dochodzenie roszczeń majątkowych, ale tylko tych wynikających bezpośrednio z popełnienia przestępstwa, jest możliwe także w postępowaniu karnym. Mowa o tzw. powództwie adhezyjnym, które pokrzywdzony może wytoczyć przeciwko oskarżonemu aż do rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie głównej (art. 62 kpk) Sądowi karnemu orzekającemu o odpowiedzialności karnej za przestępstwo przysługuje bowiem jurysdykcja w sprawie o roszczenia majątkowe z tego przestępstwa wynikające. Powództwo cywilne może zostać zgłoszone już na etapie postępowania przygotowawczego. Organ prowadzący postępowanie załącza wówczas pozew do akt sprawy, a postanowienie co do przyjęcia powództwa wydaje sąd po wpłynięciu sprawy z aktem oskarżenia, przy czym za dzień zgłoszenia roszczenia uważa się wówczas dzień zgłoszenia powództwa (art. 69 par. 1 k.p.k.)
Możliwość zabezpieczenia roszczenia majątkowego istnieje zarówno na etapie postępowania przygotowawczego, jak i już w trakcie postępowania przed sądem. Jeżeli wniosek o zabezpieczenie roszczenia został zgłoszony w toku postępowania przygotowawczego wraz z powództwem cywilnym, w przedmiocie tego wniosku orzeka prokurator, na którego postanowienie przysługuje zażalenie do sądu. W razie zaś umorzenia lub zawieszenia postępowania przygotowawczego pokrzywdzony w terminie zawitym 30 dni od daty doręczenia postanowienia może żądać przekazania sprawy sądowi właściwemu do rozpoznawania spraw cywilnych. Jeżeli pokrzywdzony w tym terminie żądania nie zgłosi, zabezpieczenie upada, a wniesiony poprzednio pozew nie wywołuje skutków prawnych (art. 69 par. 4 k.p.k.) Przepis art. 70 k.p.k. przewiduje w kwestiach dotyczących powództwa cywilnego, a nieunormowanych przez przepisy k.p.k., odpowiednie stosowanie przepisów obowiązujących w postępowaniu cywilnym.





